Menu overslaan
Meisje in het zwembad

Verder met FAS

In Nederland worden jaarlijks ongeveer 500 kinderen met het Foetaal Alcohol Syndroom (FAS) geboren. Zowel bij professionals als bij het publiek bestaat veel onduidelijkheid over FAS. Daarom ging in het voorjaar van 2013, met steun van NSGK, het FAS-project van start. Deze landelijke, multimediale campagne was buitengewoon succesvol, maar vroeg ook om méér. FAS2025 moet de gevaren van alcoholgebruik tijdens de zwangerschap voor eens en altijd op de kaart te zetten. Dit project zal naar verwachting tien jaar duren.

Mede-initiatiefnemer van FAS2025  Allard de Witte benadrukt het belang van het vervolgproject: ‘Met ons eerste FAS-project zijn we erin geslaagd FAS letterlijk een gezicht te geven: dit kan er gebeuren als je teveel drinkt tijdens de zwangerschap. Kinderen met FAS ontmoetten elkaar, leerden zichzelf beter begrijpen en kregen de kans om hun verhaal te vertellen. Dat was mooi, maar het ultieme doel is niet bereikt. Je kunt de wereld niet in een dag veranderen. Om een algehele bewustwording en een definitieve verandering te bewerkstelligen, is een langere adem nodig. Hoeveel tijd heeft het niet gekost voordat we met z’n allen snapten dat je maar beter niet kunt roken? Het is van groot belang dat FAS op de kaart blijft staan. Dat vraagt om continuïteit van de inspanningen.’ Allard kijkt tevreden terug op het eerste jaar van FAS2025. ‘Mila, Isiah, Lorenzo, Marcella en Jasmijn zijn de hoofdpersonen van FAS2025. Film- en fotomateriaal van deze vijf kinderen wordt de komende tien jaar verzameld, uitgebreid en gedeeld. Hun levens en verhalen vormen de rode draad van het project. Dit jaar hebben we van de kinderen, naast veel foto’s, ook vijf minidocumentaires gemaakt. Die zijn heel veel gedeeld op Facebook.’

Meisje in jurk

De film van je leven

In 2016 kwam ook De film van je leven uit. Hierin zijn 30 kinderen met FAS te zien die hun eigen wereld hebben gefilmd. De première vond plaats tijdens het FAStival. ‘Alle hoofdpersonen kwamen binnen over een rode loper’, vertelt Allard. ‘En trots dat ze waren! Het is heel gaaf om met de kinderen samen te werken. Veel van hen maken dankzij het project een ontwikkeling door. Ze gaan zichzelf beter begrijpen, hun omgeving begrijpt ze beter en wat ook heel belangrijk is: ze ontmoeten lotgenoten en herkennen dingen van zichzelf in elkaar. Het taboe gaat eraf.’ De kinderen konden via een linkje op de website de film in hun omgeving laten zien en op school vertonen. Bij de film hoort een lespakket voor scholen, met tips en informatie voor de docent om in de klas het gesprek over FAS te voeren.

Doorgronden hoe het werkt

Onderdeel van FAS2025 is ook het maatjesproject. De vijf hoofdrolspelers zijn gekoppeld aan een maatje met een pedagogische achtergrond die hen ondersteunt en leuke dingen met ze onderneemt. ‘Maatjes zijn meestal studenten’, vertelt Allard. ‘Dat is leuk voor de kinderen, en voor de studenten zelf is het heel leerzaam. FAS is een complexe aandoening, vaak met ongrijpbare symptomen. Het kost tijd om werkelijk te doorgronden hoe het werkt in het hoofd van kinderen met FAS. Vaak leven ze een beetje boven hun stand. Het lijkt alsof ze heel wat begrijpen, maar als je doorvraagt, blijkt dat toch heel vaak gekopieerd gedrag te zijn. In werkelijkheid snappen ze niet wat er van ze wordt gevraagd en lopen daardoor continu op hun tenen. Dat kan leiden tot een implosie waardoor ze helemaal crashen en een verhoogde kans lopen om bijvoorbeeld verslaafd te raken. Het is dus zinvol om te weten waar de valkuilen zitten. Omgaan met geld, tijdsbesef, het functioneren van het geweten, begrijpen wat wel en niet hoort – het is voor mensen met FAS niet vanzelfsprekend en vaak kunnen ze het ook niet aanleren. Bewustwording levert een reëler beeld op, zowel voor henzelf als voor de buitenwereld. Daarom is het ook zo fijn dat onze maatjes hun kennis over FAS delen met hun studiegenoten. Ze geven bijvoorbeeld gastcolleges, soms samen met het kind dat ze begeleiden.’

Meisje in het bos

Coming out

De maatjes hebben de kinderen afgelopen jaar ook begeleid tijdens de exposities die in het kader van FAS2025 werden georganiseerd. Kinderen met FAS vertelden er hun verhaal. In Rotterdam vond de grootste expositie plaats. Hierbij waren zowel jongeren met als zonder FAS aanwezig. Allard: ‘Het was mooi om te zien hoe zij met elkaar in gesprek gingen over FAS. Heel open en vooral: heel gewoon. Op zo’n moment zie je de jongeren met FAS groeien; het gehandicapte gaat er een beetje af.’

Preventie

Naast begeleiding en participatie richt FAS2025 zich ook op preventie. Allard: ‘In 2016 hebben alle kinderartsen, jeugdartsen, gynaecologen, huisartsen en kinderpsychiaters van Nederland het boek 0% Alcohol en zwangerschap gekregen. Daarin staat duidelijk omschreven welke schade alcohol aanricht bij de foetus, wat kenmerken van FAS zijn en hoe kinderen met FAS het beste te herkennen en te begeleiden zijn.’

Meer informatie over FAS2025 vind je op www.fasproject.nl en op Vimeo.

Wat is FAS?

Het Foetaal Alcohol Syndroom is het directe gevolg van alcoholgebruik van de moeder tijdens de zwangerschap. Kinderen met FAS kunnen een aantal specifieke lichamelijke afwijkingen hebben: slechte tanden, een rechte bovenlip, een brede neus, hangende ogen, hartproblemen en vervorming van botten. Ook hebben FAS-kinderen vaak last van (soms ernstige) emotie-, gedrags-, -concentratie- en geheugenproblemen. Hierdoor lopen ze een verhoogde kans om later in de criminaliteit of prostitutie te belanden. FAS is niet te genezen, maar wel volledig te voorkomen

Succes in cijfers

Van het boek FAS-kinderen zijn 8300 exemplaren verkocht, de campagnes voor perinatale beroepsgroepen bereiken meer dan 20.000 zorgprofessionals, het project FAS en Pleegzorg bereikt 16.000 pleeggezinnen. De mediacampagne van het FAS-project bereikte meer dan 1,5 miljoen kijkers, lezers en luisteraars en de film FAS-kinderen werd alleen al in oktober 50.000 keer bekeken. Het FAS project werd genomineerd voor de Dutch Doc Award, de Innovatieprijs Aanpak Kindermishandeling, de Impact Award en eindigde als 2de bij de Canonprijs van de Zilveren Camera.
Over de initiatiefnemers

Het FAS-project is een initiatief van stichting Het Witte Bos. Deze stichting is in 2013 opgericht door fotograaf Allard de Witte en journalist Joost Bos en heeft als missie onderbelichte maatschappelijke kwesties onder de aandacht te brengen door middel van impact storytelling. De Stichting initieert multimediale projecten op het snijvlak van journalistiek, kunst en maatschappij. Een project bestaat altijd uit verschillende activiteiten die elkaar aanvullen en versterken. Bij elk project staat het persoonlijk perspectief centraal. Het Witte Bos werkt samen met maatschappelijke organisaties, overheid of instellingen om een onderwerp te laten landen waar het nodig is.

CBF Centraal Bureau Fondsenwerving ANBI Algemeen Nut Beogende Instelling VriendenLoterij

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen? Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen.