Menu overslaan
Helden in de sport - 'Jij mag er zijn'

'Jij mag er zijn'

Dit kan er ook nog wel bij - dacht Kees-Jan van der Klooster (39) toen hij door een ernstig ongeluk een dwarslaesie kreeg. De woorden van een verbitterd man? Integendeel! Vol optimisme en altijd even vrolijk verlegt deze sportman en 'famous friend' van NSGK al jaren zijn eigen grenzen én die van anderen. 'Kinderen leren in mijn rolstoelclinics om hun handicap te accepteren en blij te zijn met zichzelf.'

Het begint allemaal zo slecht nog niet in het leven van Kees-Jan van der Klooster. Hoewel zijn vader niet 'in beeld' is, slaagt zijn moeder erin om hem de eerste acht jaar van zijn leven een liefdevol en warm nest te bieden. Daarna gaat het mis. Moeder raakt overspannen en Kees-Jan wordt ondergebracht bij familie en op een internaat. Hij is amper zestien jaar als hij op kamers gaat wonen. 'Ik wist al op heel jonge leeftijd: als ik iets van mijn leven wil maken, dan zal ik het zelf moeten doen', vertelt hij. 'Ik herinner me nog een van de eerste maaltijden die ik voor mezelf klaarmaakte. Aardappelen, bloemkool en een gehaktbal met jus; mijn lievelingskostje. Hoewel ik best goed voor mezelf zorgde, ben ik ook een tijdje behoorlijk losgeslagen geweest. Ik was het vertrouwen in volwassenen kwijt en niemand gaf mij sturing. Gelukkig had ik een paar oudere vrienden waarin ik mentoren en inspiratie vond, maar reken maar dat ik me ook heb uitgeleefd in het nachtleven.'

Het ongeluk

Kees-Jan rolt van het ene in het andere baantje en slaagt er tussendoor ook nog in om zijn middenstandsdiploma te halen én een HBO-opleiding marketing & communicatie te volgen. Ongelukkig was hij zeker niet. 'Ik had veel vrienden en ben van nature een vrolijk mens', zegt hij. Deze vrolijkheid wordt opnieuw op de proef gesteld als Kees-Jan in 2001 een ernstig ongeluk krijgt. 'Ik was met drie vrienden op wintersport', vertelt hij. 'Tijdens een afdaling kwam ik per ongeluk op een lager gelegen langlaufpad terecht. Dat had niets te maken met roekeloosheid - het was gewoon domme pech. Mijn grote geluk is geweest dat ik tijdens mijn val de tegenwoordigheid van geest had om een halve salto te maken. Daardoor kwam ik niet op mijn hoofd terecht, maar plat op mijn rug. Ik wist meteen: dit is foute boel. Van het woord dwarslaesie had ik nog nooit gehoord, maar ik snapte ook wel dat het geen best teken is als je je beide benen niet meer kunt bewegen en voelen. Terwijl ik lag te wachten op hulp, dacht ik aan een jongen die ik kende. Hij was vanaf zijn nek verlamd en had nog steeds veel plezier in zijn leven. Kop op Kees-Jan, dacht ik. Dit kan er ook nog wel bij. Als die jongen het kan, kan jij het ook. Zorg dat je je humor behoudt en ga wat van je leven maken.'

Kees-Jan van der Klooster

Scherp blijven

Kees-Jan omschrijft de tijd die hij doorbracht in het revalidatiecentrum als een leuke periode. ‘Klinkt dat gek? Ach, volgens mij heeft het alles te maken met acceptatie. Ik heb me nooit verzet tegen mijn lot, en dus ook niet tegen mijn dwarslaesie. Mensen vragen mij vaak: hoe kun je nou zo positief zijn, met alles wat jij meegemaakt hebt? Dan zeg ik altijd: ik heb mijn rug gebroken, maar ik ben niet op mijn achterhoofd gevallen. Voor mij is van cruciaal belang dat ik scherp blijf. Zolang ik mijn leven kan overzien en in staat ben zelf keuzes te maken, kan ik alles aan. Je bent verantwoordelijk voor je eigen leven en ook voor je eigen geluk. Die verantwoordelijkheid grijp ik met beide handen aan. Een voorbeeld. Voordat ik in een rolstoel zat was ik een fervent sportliefhebber. Na mijn ongeluk heb ik de draad gewoon weer opgepakt. Met zitskiën ben ik een poos behoorlijk succesvol geweest; in 2008 won ik zelfs goud tijdens de X-games.’

De liefde

Na de tussenstop in het revalidatiecentrum pakte Kees-Jan zijn leven weer op. Gelukkig laat de liefde van zijn leven, Evelien, zich niet afschrikken door zijn handicap. ‘Anderhalve maand voor mijn ongeluk had ik haar leren kennen’, vertelt Kees-Jan. ‘In onze omgeving was het niet voor iedereen vanzelfsprekend dat ze bij me zou blijven. Best begrijpelijk, vind ik. Ik had geen keuze; ik zou de rest van mijn leven in een rolstoel zitten. Maar zij had wél een keuze. Het was aan haar of ze ook een gozer in een rolstoel wilde daten. Gelukkig overwon de liefde. Het is nu 16 jaar later en ze is nog steeds mijn vriendin; ze is in verwachting van ons tweede kind.’

Als je in onze samenleving gehandicapt bent, verwachten mensen niet veel meer van je

Overladen met complimenten

De jaren na zijn ongeluk heeft Kees-Jan zelf eigenlijk geen grote problemen met zijn dwarslaesie. Wel ontdekt hij dat de buitenwereld op een totaal andere manier aankijkt tegen zijn handicap dan hijzelf. ‘Het feit dat ik in een rolstoel zit, levert regelmatig praktische beperkingen op. Toch vind ik dat niet het ergste. Waar ik vooral tegenaan ben gelopen, is het lage verwachtingspatroon. Als je in onze samenleving gehandicapt bent, verwachten mensen niet veel meer van je. Je moet eigenwijs zijn en hard je best doen om in zo’n situatie volwaardig mee te doen. En áls je dat doet, dan word je vaak overladen met complimenten – ook bij dingen die voor mijzelf heel gewoon zijn. In het dagelijks leven zorgt dat voor veel misverstanden. In de supermarkt pakken ze ongevraagd mijn boodschappen in. Als ik zeg dat ik dat prima zelf kan, kijken ze me aan met zo’n blik van: wat ben jij ondankbaar. Ik heb ontdekt dat het hard nodig is dat mensen hun beeld van gehandicapten en hun verwachtingspatroon bijstellen.’

Tot niets in staat

In 2003 begint Kees-Jan met het geven van voorlichting op basisscholen. Van het een komt het ander. Via sport Zeeland gaat hij in 2004 voor het eerst mee op jeugdsportweekend. ‘Naast het beeld van kinderen zonder handicap, zag ik nu ook het beeld van kinderen mét een handicap en ik dacht: dit kan niet waar zijn’, vertelt Kees-Jan. ‘Ik ontmoette daar kinderen met exact dezelfde beperking als ik. Fysiek en mentaal waren ze voor het grootste deel aangewezen op hun omgeving. Hun ouders, die kinderen zelf – iédereen ging ervan uit dat ze tot weinig meer in staat waren. Op dát moment kwam voor mij alles samen. Mijn maatschappelijke engagement, het verlangen dat ik altijd heb gevoeld om iets te betekenen voor kinderen die het moeilijk hebben en mijn enorme drive om onafhankelijk van anderen mijn leven te leiden. Ik wist: voor deze kinderen kan ik iets betekenen. Ook ik had niet gestaan waar ik nu sta als mensen me niet af en toe de ogen hadden geopend en een kans hadden gegeven.’

Blij met jezelf

In 2008 richt Kees-Jan K-J Projects Unlimites Abilities op. Met deze organisatie geeft hij onder meer rolstoelvaardigheidstrainingen aan kinderen. De afgelopen jaren bleek talloze malen dat kinderen daar niet alleen fitter en vaardiger van worden, hun zelfvertrouwen neemt door de clinics ook enorm toe. Kees-Jan: ‘Kinderen maken bij ons mentaal een enorme groei door. Ze leren hun handicap te accepteren en blij te zijn met zichzelf. Dat is ook de boodschap die ik ze bovenal probeer mee te geven: jij mag er zijn. Want dáár begint het. Als jij niet vindt dat je er mag zijn, wordt het lastig om met een gevoel van eigenwaarde door het leven te gaan. Een mooi leven opbouwen begint bij jezelf.’ De meeste kinderen zijn tijdens de clinics uiteindelijk best bereid om uit hun veilige, beschermde wereldje te stappen, is de ervaring van Kees-Jan. Het zijn vaak hun ouders die daar aanmerkelijk meer moeite mee hebben. ‘Ze vinden het heel lastig om hun kind los te laten. Zeggen: doe nou maar rustig aan. Hoe begrijpelijk ik deze houding ook vind, daarmee belemmeren ze wel de persoonlijke ontwikkeling van hun kinderen. Als je kinderen aldoor dingen uit handen neemt in plaats van ze te begeleiden om die dingen zelf te doen, dan raken ze ontmoedigd om zelf de wereld te ontdekken. Jammer. Als je je kind vrijheid kunt geven, levert dat zo ontzettend veel op.’

Kees-Jan van der Klooster

Fit for the future

Hoewel de resultaten van de clinics voor iedereen zichtbaar zijn, is wetenschappelijk nooit in kaart gebracht wat nu precies het effect is van de rolstoelvaardigheidstraining. Daarom besloot Kees-Jan in 2013 deel te nemen aan het project Fit for the future! van de Hogeschool Utrecht. Dit project heeft als doel een programma te ontwikkelen om de fitheid, de rolstoelvaardigheid en het zelfvertrouwen bij kinderen in een rolstoel te verbeteren. NSGK steunt K-J Projects al jaren en draagt ook bij aan het project Fit for the future!. Kees Jan: ‘Met de bijdrage van NSGK heb ik in het kader van het onderzoek extra trainingen gegeven op mytylscholen. Ook hebben we een handleiding geschreven voor professionals en ouders. Met dit lespakket kan ik mijn kennis aan anderen doorgeven. Ik hoop op een soort sneeuwbaleffect. Het zou mooi zijn als de training op zoveel mogelijk plekken wordt gegeven. De lat voor kinderen in een rolstoel ligt nog veel te laag. Het wordt hoog tijd dat ze zich ontworstelen uit dit verwachtingspatroon. Dat gaat soms gepaard met veel emotie, maar het is wél de moeite waard. Ik heb al zoveel kinderen zien opbloeien dankzij de trainingen. Ze kunnen veel meer dan ze denken. Daardoor durven ze in hun dagelijks leven ook ineens van alles.’

 

Tekst: Annet Reusink

Lees meer:

  • 'Jij mag er zijn'

    ‘Kinderen leren in mijn rolstoelclinics om hun handicap te accepteren en blij te zijn met zichzelf.’ – Kees-Jan van der Klooster

  • Nooit meer alleen

    'Mijn kennismaking met Mama Vita voelde voor mij als een openbaring’ - Claudette Nouris (47)

  • Gelijkwaardig knallen

    'Laat zien dat je handicap geen beperking is.' - Michaelrobbert Brans

CBF Centraal Bureau Fondsenwerving ANBI Algemeen Nut Beogende Instelling VriendenLoterij

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen? Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen.