Menu overslaan

Respect voor elkaar én voor jezelf

Het lespakket ‘Handicap in de les’ werd ontwikkeld om kinderen in het reguliere onderwijs voor te lichten over hun leeftijdgenootjes met een handicap. Maar steeds vaker worden de leskist, de lesmodule en de gastdocenten van Handicap in de les ook ingezet op scholen voor kinderen met een beperking. Het lespakket leidt daar tot meer respect voor elkaar maar ook tot meer zelfrespect. Hoe dat gaat? Daarover vertelt docent Angeline Jeurissen van De Groote Aard in Eersel, een school voor speciaal basis- en voortgezet onderwijs.

‘Onze leerlingen zijn tussen de 16 en 20 jaar oud, hebben een verstandelijke beperking en komen nu in de fase dat ze beginnen te ervaren dat ze beperkt zijn. Ze gaan zich vergelijken met leeftijdgenoten en realiseren zich dat een relatie, op zichzelf wonen, kinderen of een hypotheek later voor hen minder vanzelfsprekend zijn dan voor leeftijdgenoten zonder beperking. Dat is moeilijk om te accepteren.

We hebben er lang over nagedacht hoe wij hen daarbij konden helpen. Via Google kwam ik uit bij Handicap in de les van NSGK. Drie jaar geleden reserveerde ik voor het eerst de leskist en toen we met de leerlingen de opdrachten deden, merkten we dat ze zich er meer van bewust werden dat er ook mensen met andere beperkingen zijn. Daardoor hebben leerlingen hun eigen beperking meer leren accepteren. Dat is de kracht die we ze willen meegeven om verder te kunnen.

Het is voor onze leerlingen moeilijk om zich in te leven in een ander. Ze denken dat ze de enigen zijn die een beperking hebben, het zo zwaar hebben, hulp nodig hebben, misschien geen baan kunnen krijgen. En ze moeten vaak lachen om een ander die anders doet. Daar hebben ze snel een oordeel over. Maar dat komt omdat ze niet weten wat er met die ander aan de hand is. Daarom nodigen we, naast het gebruik van de leskist, ook mensen met een beperking uit om gastlessen bij ons te geven. Door hun verhalen komen ze tot het besef dat er meer mensen zijn die dingen niet kunnen en waarvoor dingen aangepast worden. Of die een uitkering hebben omdat ze niet kunnen werken. Of gedeeltelijk kunnen werken. Of voor wie het huis aangepast wordt. 

Jongeren doen geblindeerd oefening uit het lespakket

Gastdocenten met een handicap maken veel indruk

We hadden Wendy Legierse hier als gastdocent, schrijfster van het boek Renske met Wielen. Ze vertelde dat ze op 23-jarige leeftijd gehandicapt werd en in een rolstoel terecht kwam. Dat ze ineens veel dingen niet meer zelf kon. Dat heeft heel veel indruk gemaakt bij onze leerlingen. Zij gingen vragen stellen aan Wendy over zaken waar zij zelf mee zaten. Drie weken later hadden ze het er nog over. Zo ontstaan bewustwording en respect. En dat koppelen we dan vervolgens terug naar hen zelf en dan gaat het om zelfrespect.

Daar is wel veel herhaling voor nodig. Ze kunnen het niet direct toepassen en het zal niet direct hun denken veranderen. Daarom zetten we het materiaal elk jaar in. Sommige leerlingen hebben dus al drie keer met de leskist gewerkt. Elke keer doe ik het anders. De eerste keer was voor mij het materiaal ook nieuw. Ik heb de kist op tafel gezet. Het was enorm spannend om de doos open te maken. Er zat een grote sticker op de kist met NSGK erop. Wat is NSGK? Leerlingen zijn op internet gaan zoeken. Heel spannend wat er uit de leskist kwam. Wat is dit? Hoe heet het? Wat is die stok die je zelf in elkaar moet zetten? Waarvoor zijn die koptelefoons? Zo zijn we met elkaar de inhoud van die kist gaan ontdekken. Toen de leskist in het tweede jaar op tafel kwam, wist een aantal leerlingen nog een en ander van de eerste keer. Daar heb ik toen op ingestoken en de les verder op voortgebouwd.

Elk jaar ben ik meerdere maanden bezig met het thema. Onze leerlingen hebben niet genoeg aan één les. Ik ben met elke beperking wel een week of vier bezig. Herhaling is belangrijk. Als we in de eerste week met braille bezig zijn geweest, laat ik dat in week 4 en 5 terugkomen, op een andere manier en in een andere context. Daarom leen ik de leskist wel drie maanden. Dat vraag ik op tijd aan, zodat ik zeker weet dat ik ‘m kan lenen in de periode dat we ‘m nodig hebben.

We maken ook veel foto’s. Straks stuur ik de leskist weer terug, maar dan hebben we nog wel de foto’s waarmee we kunnen terugkijken en opnieuw bespreken. We deden toen dit, weet je nog? Wat deed dat toen met jou? Zo houden we de ervaringen met de leskist levend.

De lesmodule met de drie lessen gebruik ik ook, maar die is voor onze leerlingen te moeilijk. Die lessen pas ik aan. Voordat leerlingen in een groepje aan de slag gaan met gebarentaal, gaan we eerst met de hele klas de gebaren oefenen. Een leerling maakt het gebaar van een letter en een ander moet het raden. Dan mag die leerling een gebaar maken en is de volgende aan de beurt om dat gebaar te raden. We gebruiken vooral het praktijkmateriaal en de module passen we aan waar het kan.

De dvd’s uit de leskist zijn heel duidelijk. Onze leerlingen hebben wel wat langer nodig om de informatie te verwerken, we kijken ze daarom altijd drie keer. Eerst alleen kijken, de tweede keer geef ik een gerichte kijkvraag en na de derde keer gaan we erover praten. Zo ook de dvd van Anne Vliegt. Het meisje draait rondjes. Wat gebeurt er? Wat zie je? Hoe zou dat voelen? Wat merk jij van je beperking? Met behulp van de dvd’s wordt de eigen beperking van de jongere ook bespreekbaar.

Iedereen is zoals ‘ie is en goed zoals ‘ie is

En de dvd over het jongetje Mookie die denkt dat hij een superspion is. Wij hebben ook een jongen in de klas die in een fantasiewereld leeft. In de film herkenden de leerlingen hun klasgenoot. Na het kijken van de dvd praten we erover met de klas en de leerling vertelt er zelf ook over. Dat leidt tot meer begrip voor elkaar. Als ze elkaar beter begrijpen, is het ook makkelijker om respect voor de ander op te brengen. En respect voor jezelf. Iedereen is zoals ‘ie is en goed zoals ‘ie is. Wat je beperking ook is. Daarmee bereiden we de leerlingen voor op hun toekomst.’

Benieuwd naar het lespakket of de andere mogelijkheden? Ga naar Handicap in de les

NSGK kan haar werk doen dankzij giften en donaties. Wilt u meehelpen? Dat kan snel en veilig met een online gift.  

CBF Centraal Bureau Fondsenwerving ANBI Algemeen Nut Beogende Instelling VriendenLoterij

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen? Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen.