Menu overslaan
Praten met je handen, gebaren leren

Praten met je handen

Renske Douwes Dekker (40) klopte bij NSGK aan met een wel héél ambitieus project. Trots liet ze ons een vrolijk en gevarieerd lespakket zien. Hoe leuk en zinvol zou het niet zijn om daarmee alle Nederlandse kinderen de basis van gebarentaal te leren? Oók de kinderen die kunnen horen. Zij leren dan spelenderwijs praten met leeftijdsgenootjes met een communicatieve beperking. Goed idee, vonden wij. Het lespakket van Renske brengt ons weer een stapje dichterbij ons ideaal: een wereld waarin kinderen met en zonder handicap samen opgroeien.

Hoe ontstaat een mooi plan? In het geval van Renske begon het allemaal tien jaar geleden, toen haar tweeling Ronja en Cato werd geboren. Ronja doorstond de bevalling zonder kleerscheuren, maar Cato moest aan de beademing. Haar stembanden raakten hierdoor beschadigd; ze kreeg een canule in haar luchtpijp. Omdat niet duidelijk was of ze ooit zou kunnen praten, kregen Renske en haar man al na een paar maanden het advies om vast gebarentaal te leren. Dat bleek gemakkelijker gezegd dan gedaan. ‘We vonden het best lastig’, vertelt Renske. ‘En daarin stonden we niet alleen. Op de cursus die we volgden, haakten veel mensen vroegtijdig af.’

Hoe kwam dat?

‘De lesstof was vooral gericht op ouders. Voor kinderen was er helemaal geen leuk aanbod; je kon dus nergens samen met je kind gebaren leren. Wij dachten: dit moet toch anders kunnen? Ik ben van huis uit filmmaker en mijn man is tekenaar. Zo ontstond het idee om een dvd te maken. Daarmee konden ouders samen met hun kind spelenderwijs gebaren leren. Dat werd een enorm succes én het begin van een veel groter project.’

'Voor kinderen was er helemaal geen leuk aanbod; je kon dus nergens samen met je kind gebaren leren. Wij dachten: dit moet toch anders kunnen.' - Renske Douwes

Vertel…

‘Na die eerste dvd vroegen veel mensen ons om meer filmpjes. Via crowdfunding hebben we geld ingezameld. Met de opbrengst konden we acht dvd’s maken over thema’s zoals boerderijdieren, school, feest en thuis. Op iedere dvd staan herkenbare filmpjes waarmee de kinderen spelenderwijs veelvoorkomende gebaren leren. Ieder filmpje wordt afgesloten met een liedje. In totaal hebben we 47 filmpjes gemaakt. En dus ook 47 liedjes geschreven.’

 

Wat een werk!

‘Dat kun je wel zeggen. En we hebben ons er niet gemakkelijk van afgemaakt. Het zijn echt mooie, professionele filmpjes geworden. Ze blijven leuk, ook als je ze vaak bekijkt. Bij leren is herhaling immers heel belangrijk.’

Van het een kwam het ander…

‘Inderdaad. Met steun van NSGK hebben we vervolgens een lespakket ontwikkeld voor speciale- en reguliere scholen en kinderdagverblijven. Na een training kunnen leerkrachten daarmee zelf aan de slag in de groep. Het lespakket bestaat onder meer uit filmpjes van onze dvd’s, posters en spelletjes. De kinderen leren iedere week een nieuw liedje én iedere dag een gebaar uit dat liedje. Zo werken ze vijf weken lang toe naar een interactieve theatervoorstelling. Op deze voorstelling zijn ouders ook welkom. Wij bieden ouders bovendien een mini-workshop aan zodat ze later thuis, samen met hun kinderen, verder kunnen oefenen met behulp van de dvd’s.’

 

Het lespakket is inmiddels op een aantal scholen en kinderdagverblijven gebruikt. Hoe zijn tot nu toe de reacties?

‘Enthousiast. De filmpjes op onze dvd’s gaan over Lotte en Max: twee grote, knuffelpoppen. Tijdens de lessen zijn Lotte en Max er ‘echt’ bij. Zij helpen de kinderen bij het leren van de gebaren. Dat werkt heel goed. Lotte en Max zijn zacht en aaibaar. Omdat ze dichtbij de kinderen staan, maken ze gemakkelijk contact. De kinderen zien Lotte en Max als een soort vriendjes.’

Even terug naar het begin: hoe is het nu met je dochter Cato?

‘Prima! Die gaat samen met haar zusje zachtjesaan richting puberteit. Met de spraak- en taalontwikkeling van Cato is het uiteindelijk helemaal goed gekomen.’

 

Voor Cato hoefde je het dus eigenlijk allemaal niet te doen?

‘Nou… de dvd’s kwamen goed te pas toen Cato twee jaar geleden toch weer een keer geopereerd moest worden. Maar ook los van mijn eigen dochter, vind ik gewoon dat iedereen de basisgebaren zou moeten kennen. Waarom niet? Onderzoek heeft uitgewezen dat je daarmee de taalontwikkeling bij kinderen met én zonder beperking stimuleert. En wat misschien nog wel belangrijker is: door dit lespakket zien kinderen dat vloeiend praten niet voor iedereen vanzelfsprekend is. Ze leren al jong dat je ook anders met elkaar kunt praten.’

‘Het werkt echt!’

Kirstie Dekker werkt bij KIND&ZO in Delft. Dit behandelcentrum voor kinderen met een beperking is gehuisvest in een multifunctioneel gebouw, naast een regulier kinderdagverblijf. Kinderen met en zonder beperking kregen er de afgelopen vijf weken samen gebarenles.

‘De kinderen vonden de lessen allemaal super leuk, maar het effect wisselde wel per groep’, vertelt Kirstie. ‘Ik zag bijvoorbeeld dat de kinderen met autisme of een spraak- taalachterstand echt iets leerden van de lessen. Voor hen vormden de gebaren een ondersteuning bij de communicatie. Ze kregen meer zelfvertrouwen en maakten gemakkelijker contact. Dat gold ook voor de kindertjes met een buitenlandse achtergrond. De gebaren waren voor hen een mooi opstapje om de taal te leren. Kinderen met een zware, verstandelijke beperking genoten vooral van de mimiek en wilden graag knuffelen met Lotte en Max. Iedereen kende de poppen al van de dvd’s; daar werken we al langer mee bij KIND&ZO. De kinderen vonden het geweldig dat Lotte en Max ‘echt’ bij de lessen aanwezig waren.’

Gebaren in het busje
Ook volwassenen volgden de lessen met veel plezier. Naast begeleiders, leerkrachten en ouders was er ook belangstelling uit onverwachte hoek. ‘De meeste kinderen komen hier met een busje’, vertelt Kirstie. ‘Onderweg lieten de kinderen de chauffeurs zien welke gebaren ze allemaal leerden. Vervolgens klopten die chauffeurs bij ons aan: om beter met de kinderen te kunnen communiceren, wilden zij óók graag gebaren leren. Of ze ook mee mochten doen met de lessen. Natuurlijk mocht dat!’
 
Glazen wand
Het project is nu afgerond, maar volgens Kirstie is het effect nog dagelijks merkbaar. ‘Gisteren zag ik toch zo iets moois!’, vertelt ze enthousiast. ‘Tussen KIND&ZO en het kinderdagverblijf zit een glazen wand; de kinderen kunnen elkaar dus zien. Door die wand heen was een kindje van ons met gebaren aan het praten met een kindje van het reguliere kinderdagverblijf. Het werkt dus echt!’

Het lespakket is geschikt voor kinderen met een ontwikkelingsleeftijd van 0 tot circa 6 jaar. Meer informatie via www.pratenmetjehanden.nl en www.gebarenles.nl.

 

Tekst: Annet Reusink

 

Lees ook:

  • Verhaal 18

    Het BONTe BuurtLoket

    In Rotterdam kun je met ieder klusje aankloppen bij het BONTe BuurtLoket. De service wordt verleend door jongeren met een verstandelijke beperking die zo een zinvolle én leerzame daginvulling hebben. Iedereen blij!

  • Verhaal 9

    Fit for the future!

    Achterstevoren met je rolstoel een roltrap af? No problem. Kinderen die een rolstoelvaardigheidstraining volgen bij Kees-Jan van der Klooster (38) doen het zonder blikken of blozen.

  • Verhaal 2

    Daan "Cappie" de Groot

    Kinderen met een handicap kunnen óók avonturen beleven. Kijk maar naar de spannende tv-serie Caps Club. Hoofdrolspeler Daan de Groot (nu 16 jaar) vertelt.

CBF Centraal Bureau Fondsenwerving ANBI Algemeen Nut Beogende Instelling VriendenLoterij

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen? Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen.